KhaoCuu.comKhảo Cứu
Viết các chương và bảo vệ

Chương mở đầu luận văn: viết lại từ đề cương khi đã có kết quả

Chương mở đầu luận văn không phải bản chép đề cương: bản nháp bị gạch và bản sửa cho phần vấn đề, câu hỏi, đóng góp, với một đề tài giả định ngành điều dưỡng.

A young nurse in scrubs seen in profile revising loose pages left blank at a dormitory desk beside an open window, late afternoon warm light, calm mood

Chương mở đầu của luận văn nên được viết lại từ phần mở đầu của đề cương sau khi bạn đã có kết quả, chứ không chép nguyên. Đề cương viết bằng giọng dự kiến và hứa nhiều; chương mở đầu phải nói đúng vấn đề, đúng câu hỏi và đúng mức đóng góp mà các chương sau thực sự trả được. Việc làm ngay: đặt phần mở đầu đề cương cạnh chương kết luận nháp, gạch mọi câu hứa mà kết luận không trả.

Bài này đi qua các phần thường có của chương mở đầu, đưa ra từng cặp "bản nháp bị gạch – bản sửa" với một đề tài giả định ngành điều dưỡng, và chỉ ra chỗ nào phải theo mẫu của trường. Tên gọi và thứ tự các mục (lý do chọn đề, tính cấp thiết, mục tiêu, đối tượng, phạm vi, ý nghĩa) khác nhau tuỳ nơi; bài dùng cách gọi phổ biến và bạn đổi theo mẫu của khoa mình.

Các phần của chương mở đầu, mỗi phần trả lời câu gì

Đề tài giả định dùng xuyên suốt: "Trải nghiệm của điều dưỡng trẻ trong ca đêm ở một bệnh viện tuyến tỉnh" — nghiên cứu định tính, phỏng vấn sâu mười hai điều dưỡng dưới ba năm kinh nghiệm. Bảng dưới gắn mỗi phần với câu nó phải trả lời và chỗ lấy chất liệu.

PhầnTrả lời câu gìLấy chất liệu từ đâuLỗi hay gặp
Đặt vấn đề, lý do nghiên cứuChuyện gì đang xảy ra, vì sao đáng tìm hiểuĐề cương + tổng quan đã sửaMở bằng câu chung chung về ngành, ba trang mới vào việc
Câu hỏi, mục tiêuLuận văn tìm câu trả lời cho điều gìĐề cương; chỉnh theo thực tế đã làmLệch chữ so với chương kết luận
Đối tượng, phạm viNghiên cứu cái gì, ở đâu, khi nào, với aiChương phương phápNhầm đối tượng nghiên cứu với người tham gia
Ý nghĩa, đóng gópKết quả giúp được ai, giúp gìChương bàn luận, kết luậnNói quá: "giải quyết được vấn đề", "áp dụng cho cả nước"
Bố cục luận vănPhần sau gồm những gìDàn ý cả quyểnLiệt kê tên chương mà không nói mỗi chương làm gì

Ở đề tài này, đối tượng nghiên cứu là trải nghiệm ca đêm; người tham gia (có khoa gọi là khách thể) là các điều dưỡng trẻ. Hai thứ này hay bị viết lẫn, và người hướng dẫn thường gạch ngay. Cách phân biệt đối tượng và khách thể có thể khác theo truyền thống từng ngành, nên đối chiếu với giáo trình phương pháp mà khoa bạn dùng.

Bản nháp bị gạch và bản sửa: phần đặt vấn đề

Bản nháp: "Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, ngành y tế nước ta đã đạt nhiều thành tựu. Điều dưỡng là lực lượng đông đảo nhất trong bệnh viện và có ý nghĩa to lớn đối với chất lượng chăm sóc. Vì vậy, tác giả chọn đề tài…" Người hướng dẫn gạch cả đoạn với ghi chú "chung chung, đề tài nào cũng mở được như vậy".

Vì sao bị gạch: Đoạn này không nói vấn đề cụ thể nào. Câu "vì vậy" không nối được với câu trước vì tầm quan trọng của điều dưỡng không dẫn thẳng tới ca đêm của điều dưỡng trẻ. Người đọc qua một trang vẫn chưa biết luận văn hỏi gì.

Bản sửa: "Điều dưỡng mới ra trường thường được xếp ca đêm sớm, khi kinh nghiệm xử lý tình huống một mình còn ít. Ca đêm có ít người, ít bác sĩ trực tại chỗ, nhiều việc phải tự quyết. Các nghiên cứu đã đọc chủ yếu đo mệt mỏi và rối loạn giấc ngủ bằng thang đo; còn ít tài liệu mô tả từ góc nhìn chính người điều dưỡng trẻ: họ chuẩn bị, xoay xở và học nghề ra sao trong ca đêm. Luận văn này tìm hiểu khoảng trống đó ở một bệnh viện tuyến tỉnh."

Điều làm bản sửa đứng được: Câu đầu nêu một thực tế cụ thể; câu giữa nói vì sao thực tế đó đáng lo; câu sau chỉ ra người khác đã làm gì và còn thiếu gì — đây là khoảng trống rút từ chương tổng quan; câu cuối nói luận văn đứng ở đâu. Bốn câu, không khẩu hiệu, không số liệu bịa. Nếu bạn muốn đưa số liệu bối cảnh, chỉ dùng số có nguồn kiểm chứng được và ghi nguồn đúng quy định.

Câu hỏi và mục tiêu: phải khớp từng chữ với chương kết luận

Lỗi phổ biến nhất ở chương mở đầu không nằm trong chương mở đầu mà nằm ở chỗ nó lệch với các chương khác. Đề cương ghi mục tiêu cụ thể thứ ba là "đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng ca đêm"; đến khi viết xong, dữ liệu phỏng vấn chỉ đủ để đưa ra vài gợi ý cho người quản lý khoa. Nếu chương mở đầu vẫn giữ nguyên lời hứa "đề xuất giải pháp", hội đồng sẽ hỏi giải pháp nằm ở đâu.

Cách làm: chép câu hỏi và mục tiêu của chương mở đầu sang một trang, chép các câu kết luận sang trang bên cạnh, nối từng cặp. Mỗi câu hỏi phải có một câu kết luận trả lời; mỗi câu kết luận phải trả lời một câu hỏi. Ở đề tài giả định, bản sửa của chị Ngân — điều dưỡng đi học thạc sĩ — đổi mục tiêu thứ ba thành "rút ra gợi ý cho việc hỗ trợ điều dưỡng mới trong ca đêm từ chính trải nghiệm của họ", khớp với những gì dữ liệu cho phép.

Đổi chữ như vậy có được không? Được, nếu là chỉnh cho chính xác chứ không đổi hướng đề tài. Tên đề tài và câu hỏi chính thì không nên tự đổi; muốn đổi phải trao đổi với người hướng dẫn và làm theo thủ tục của trường. Trong chương phương pháp, nhắc một câu về việc mục tiêu đã điều chỉnh so với đề cương và vì sao — điều đó trung thực và hội đồng thường đánh giá cao hơn là che đi.

Câu hỏi đặt trong chương mở đầu nên đánh số và giữ nguyên cách đánh số ở chương kết quả, chương kết luận. Người chấm lật qua lại sẽ thấy ngay câu hỏi 2 được trả lời ở mục 4.2 và kết luận 2.

Ý nghĩa và đóng góp: nói đúng mức với thiết kế đã làm

Phần ý nghĩa khoa học và thực tiễn là nơi người viết hay nói quá nhất, vì đề cương được viết lúc mọi thứ còn lạc quan. Đề tài định tính với mười hai người tham gia ở một bệnh viện không thể "khái quát cho điều dưỡng cả nước"; nó có thể mô tả sâu trải nghiệm của một nhóm cụ thể, đặt tên cho những cách xoay xở mà thang đo không bắt được, và gợi ý những câu hỏi cho nghiên cứu sau.

Bản nháp bị gạch của chị Ngân viết: "Kết quả nghiên cứu sẽ giúp các bệnh viện xây dựng chính sách nhân sự phù hợp cho điều dưỡng." Bản sửa: "Kết quả cung cấp mô tả có căn cứ về những khó khăn và cách xoay xở của điều dưỡng trẻ trong ca đêm tại một bệnh viện tuyến tỉnh; người quản lý điều dưỡng ở cơ sở tương tự có thể tham khảo khi sắp xếp người kèm ca cho nhân viên mới. Về phương pháp, luận văn bổ sung góc nhìn định tính cho chủ đề vốn chủ yếu được đo bằng thang đo."

Với đề tài định lượng chọn mẫu thuận tiện, nguyên tắc tương tự: không nói kết quả đại diện cho tổng thể rộng hơn nhóm đã khảo sát. Với đề tài làm ngay tại nơi mình công tác, ghi rõ đóng góp trước hết cho đơn vị đó.

Viết khiêm tốn không làm luận văn yếu đi. Hội đồng thường hỏi xoáy vào câu nói quá; một câu nói đúng mức thì không có gì để xoáy.

Đối tượng, phạm vi và bố cục: ba đoạn ngắn, viết sau cùng

Ba phần này ngắn nhưng hay sai vì được chép từ đề cương mà không đối chiếu với những gì đã thật sự làm. Khung dưới đây điền sẵn cho đề tài giả định của chị Ngân; cột cuối là câu kiểm tra trước khi chốt.

MụcBản điền sẵn (đề tài giả định)Câu tự kiểm
Đối tượng nghiên cứuTrải nghiệm làm ca đêm của điều dưỡng có dưới ba năm kinh nghiệmCó phải là một hiện tượng, không phải một nhóm người?
Khách thể, người tham giaMười hai điều dưỡng trẻ thuộc bốn khoa lâm sàng của một bệnh viện tuyến tỉnhSố người, tiêu chí chọn có khớp chương phương pháp không?
Phạm vi nội dungCách chuẩn bị, xoay xở, học hỏi trong ca đêm; không đo sức khoẻ, không đánh giá chất lượng chăm sócCó nói rõ điều KHÔNG nghiên cứu không?
Phạm vi không gian, thời gianMột bệnh viện tuyến tỉnh (ẩn tên); phỏng vấn trong ba tháng của năm thu dữ liệuCó lộ tên đơn vị trái với cam kết ẩn danh không?
Bố cụcMỗi chương một câu: chương hai tổng hợp tài liệu về ca đêm và người mới vào nghề; chương ba nói cách chọn người và phân tích…Mỗi câu có nói chương đó làm gì, không chỉ nêu tên?

Dòng phạm vi nội dung là dòng đáng đầu tư nhất. Nói trước điều luận văn không làm giúp hội đồng không chấm bạn theo tiêu chuẩn của một đề tài khác, và giúp chính bạn khỏi viết lan sang những chuyện dữ liệu không có. Ở dòng không gian, nếu đã cam kết ẩn danh với nơi nghiên cứu thì mô tả bằng loại hình và quy mô, không nêu tên — điều này cần thống nhất với người hướng dẫn và theo quy định của trường về bảo mật địa bàn.

Những thứ không cần nhồi vào chương mở đầu

Chương mở đầu ngắn và gọn thì người đọc vào việc nhanh. Những thứ sau thường làm nó phình mà không thêm gì:

  • Lịch sử ngành, lịch sử đơn vị từ khi thành lập — nếu cần bối cảnh, giữ một hai câu và để chi tiết ở chương phương pháp.
  • Định nghĩa dài các khái niệm — để ở chương tổng quan hoặc cơ sở lý thuyết; mở đầu chỉ cần nêu khái niệm chính bằng lời thường.
  • Tổng quan rút gọn kiểu liệt kê "tác giả A nghiên cứu…, tác giả B nghiên cứu…" — mở đầu chỉ cần một đoạn tóm khoảng trống, chi tiết đã ở chương sau.
  • Mô tả kỹ thuật phương pháp — mở đầu nói một câu thiết kế là gì, chi tiết ở chương phương pháp.
  • Lời cảm ơn, câu bày tỏ tâm huyết — có chỗ riêng theo mẫu trường, không đặt trong chương mở đầu.

Nếu mẫu của trường bạn yêu cầu mục "tổng quan tình hình nghiên cứu" nằm trong phần mở đầu (một số nơi làm vậy), hãy viết nó theo chủ đề và kết bằng khoảng trống, đồng thời tránh lặp nguyên văn chương tổng quan phía sau. Khi không rõ, hỏi người hướng dẫn mẫu nào đang áp dụng cho khoá của bạn.

Việc tuần này: viết lại đặt vấn đề trong bốn đến sáu câu theo mạch "thực tế – vì sao đáng lo – đã biết gì – còn thiếu gì – luận văn làm gì", nối câu hỏi với kết luận, gạch mọi câu nói quá ở phần ý nghĩa.

Câu hỏi thường gặp

Chương mở đầu có được chép nguyên từ đề cương không?

Được dùng lại chất liệu của chính mình, nhưng không nên chép nguyên vì đề cương viết khi chưa có kết quả. Hãy chuyển sang cách viết việc đã làm, chỉnh mục tiêu cho khớp kết luận và bỏ những lời hứa dữ liệu không trả được. Nếu trường có quy định riêng về việc dùng lại đề cương, làm theo quy định đó.

Lý do chọn đề tài có nên kể chuyện cá nhân không?

Một câu về trải nghiệm cá nhân có thể giúp người đọc hiểu vì sao bạn quan tâm, đặc biệt với đề tài định tính, nơi vị trí của người nghiên cứu cần được nói rõ. Nhưng lý do chính phải là vấn đề có thật và khoảng trống trong tài liệu, không phải cảm xúc hay sở thích.

Đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu khác nhau thế nào?

Theo cách dùng phổ biến, đối tượng là cái được nghiên cứu, như một trải nghiệm, một hành vi, một mối quan hệ; khách thể là người hoặc đơn vị mang đối tượng đó, như nhóm điều dưỡng trẻ. Cách gọi có thể khác theo ngành và theo khoa, nên đối chiếu với giáo trình khoa bạn dùng.

Có cần đưa số liệu thống kê vào phần đặt vấn đề không?

Không bắt buộc. Nếu dùng, chỉ đưa số liệu có nguồn tin cậy, kiểm được, ghi nguồn đúng quy định và số đó phải liên quan trực tiếp tới vấn đề. Tuyệt đối không ước đoán hay làm tròn cho ấn tượng; một câu mô tả thực tế cụ thể thường thuyết phục hơn một con số không rõ gốc.

Chương mở đầu nên dài bao nhiêu?

Độ dài tuỳ mẫu và quy định của trường. Nguyên tắc chung là đủ để người đọc biết vấn đề, câu hỏi, phạm vi và đóng góp, rồi chuyển sang chương sau. Nếu chương mở đầu dài gần bằng chương kết quả, gần như chắc chắn nó đang chứa phần việc của chương tổng quan hoặc phương pháp.

Khi nào thì nên hỏi người hướng dẫn về chương mở đầu?

Nên hỏi khi bạn phải điều chỉnh câu hỏi hoặc mục tiêu so với đề cương đã duyệt, khi không chắc mẫu trường yêu cầu những mục nào, và khi muốn biết mức nói về đóng góp đã hợp lý chưa. Gửi kèm trang nối câu hỏi với kết luận để người hướng dẫn xem nhanh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138