KhaoCuu.comKhảo Cứu
Đề cương và thiết kế nghiên cứu

Buổi duyệt đề cương: chuẩn bị gì, câu hay bị hỏi và cách sửa theo góp ý

Chuẩn bị buổi duyệt đề cương trong một tuần, bảng câu hay bị hỏi và điều người duyệt muốn kiểm, cách ghi góp ý trong buổi và bảng sửa đề cương sau buổi.

A Vietnamese nurse in her late twenties presenting calmly to three seated reviewers around a plain wooden table in a bright seminar room, wide angle from the back, natural daylight

Buổi duyệt đề cương là lúc người duyệt kiểm ba điều: câu hỏi có rõ không, thiết kế có trả lời được câu hỏi không, và bạn có làm xong trong thời gian không. Chuẩn bị tốt nhất là chuẩn bị cho đúng ba điều đó: một trang tóm tắt đường đi từ câu hỏi tới phân tích, câu trả lời sẵn cho các câu hay bị hỏi, và một cách ghi góp ý để sửa ngay sau buổi. Việc làm được ngay: viết ra năm câu bạn sợ bị hỏi nhất, rồi viết hai ba câu trả lời cho từng câu.

Hình thức duyệt mỗi nơi một khác: có nơi trình bày trước một nhóm giảng viên, có nơi chỉ nộp giấy và nhận nhận xét, có nơi duyệt theo bộ môn. Thời lượng, số người duyệt và cách cho kết quả theo quy chế của trường, khoa bạn. Bài này dùng được cho mọi hình thức vì nó tập trung vào nội dung bạn phải nắm, không vào nghi thức.

Buổi duyệt để làm gì, và không để làm gì

Buổi duyệt đề cương không phải buổi bảo vệ thu nhỏ. Người duyệt không chấm bạn đã làm tốt tới đâu, vì bạn chưa làm. Họ xem kế hoạch có lỗ hổng nào mà nếu để nguyên thì vài tháng sau sẽ thành vấn đề lớn. Góp ý ở buổi này rẻ nhất trong cả quá trình: sửa một câu hỏi bây giờ tốn một tuần, sửa sau khi đã thu dữ liệu có thể tốn cả học kỳ.

Vì vậy thái độ hợp nhất là coi người duyệt như những người giúp bạn soát lỗi miễn phí. Một đề cương bị góp ý nhiều không có nghĩa là đề cương kém; nhiều khi nghĩa là người duyệt thấy đề tài đáng làm và muốn nó chắc hơn.

Điều buổi duyệt không làm được là thay người hướng dẫn. Góp ý của nhiều người trong một buổi có thể rời rạc, thậm chí trái nhau. Sau buổi, người cùng bạn chọn góp ý nào và sửa thế nào vẫn là người hướng dẫn.

Chuẩn bị trong tuần trước buổi duyệt

Năm việc, mỗi việc một hai buổi tối:

  1. Một trang tóm tắt. Tên đề tài, câu hỏi chính và câu hỏi cụ thể, thiết kế, khách thể và cách chọn, công cụ, hướng phân tích, mốc thời gian. Nếu không gói được vào một trang, đề tài có thể đang quá rộng.
  2. Bảng câu hỏi – dữ liệu – phân tích. Mỗi câu hỏi cụ thể một dòng: dữ liệu nào trả lời, thu bằng gì, phân tích ra sao. Đây là thứ giúp bạn trả lời nhanh khi bị hỏi về sự nhất quán.
  3. Phần trình bày ngắn theo thời lượng quy định. Nếu có trình bày, dành phần lớn thời gian cho câu hỏi và phương pháp, ít cho lý do và tổng quan. Tập nói thành tiếng ít nhất hai lần, bấm giờ.
  4. Mang theo công cụ nháp. Dàn ý bảng hỏi, khung phỏng vấn hoặc bảng kiểm quan sát, dù chưa hoàn chỉnh. Người duyệt hay góp ý trực tiếp vào đó.
  5. Câu trả lời cho năm câu sợ nhất. Viết ra, đọc lại, rút mỗi câu trả lời xuống còn hai ba câu.

Gửi một trang tóm tắt cho người hướng dẫn trước buổi duyệt vài ngày để họ góp ý lần cuối. Người hướng dẫn thường biết rõ người duyệt nào hay hỏi về điều gì.

Câu hay bị hỏi và điều người duyệt muốn kiểm

Ví dụ dùng đề tài giả định ngành điều dưỡng: “Trải nghiệm của điều dưỡng trẻ trong ca đêm ở một bệnh viện tuyến tỉnh”, thiết kế định tính bằng phỏng vấn sâu.

Câu hay bị hỏiNgười duyệt muốn kiểm điều gìCách chuẩn bị (ví dụ giả định)
Đề tài này khác gì những gì đã có?Bạn có biết khoảng trống khôngNói ngắn hai ba nhóm nghiên cứu đã đọc và chỗ còn thiếu: ít nghiên cứu về điều dưỡng mới ra trường ở tuyến tỉnh
Câu hỏi này trả lời bằng dữ liệu nào?Sự nhất quán câu hỏi – dữ liệuChỉ vào bảng câu hỏi – dữ liệu – phân tích
Vì sao chọn phỏng vấn sâu mà không khảo sát?Bạn chọn thiết kế có lý do hay theo quenCâu hỏi về trải nghiệm và cách hiểu; mục tiêu không phải tỷ lệ
Chọn người tham gia thế nào, bao nhiêu người?Tính hợp lý và khả thi của mẫuChọn có chủ đích theo tiêu chí: dưới hai năm công tác, có trực đêm; số lượng dự kiến tự đặt, dừng khi không còn ý mới
Em làm ở chính bệnh viện đó, làm sao khách quan?Xung đột lợi ích, đạo đứcKhông phỏng vấn người cùng khoa; ghi nhật ký tự phản tỉnh; xin phép bệnh viện và hỏi thủ tục xét duyệt đạo đức
Nếu không ai đồng ý tham gia thì sao?Phương án dự phòngMở rộng sang khoa khác cùng bệnh viện; mời trực tiếp, không qua cấp trên của người được mời, để việc tham gia thật sự tự nguyện
Kết quả dùng vào việc gì?Đóng góp có thật và vừa sứcGợi ý cho chương trình kèm cặp điều dưỡng mới của bệnh viện

Câu hỏi về xung đột lợi ích ngày càng hay gặp khi học viên làm đề tài ở nơi mình làm việc. Chuẩn bị kỹ câu đó, vì nó không chỉ là chuyện phương pháp mà còn là chuyện đạo đức nghiên cứu.

Trong buổi: nghe, ghi, hỏi lại

Ghi nguyên văn, không ghi ý mình hiểu. Nhờ một người bạn ngồi ghi giúp nếu được, hoặc ghi âm nếu quy định cho phép. Góp ý nghe vội rất dễ nhớ sai sau một ngày.

Hỏi lại khi chưa rõ. “Thầy cô muốn em thu hẹp về khoa nào, hay thu hẹp về nhóm điều dưỡng nào ạ?” Hỏi lại trong buổi ngắn hơn nhiều so với đoán sau buổi.

Giải thích, không tranh luận. Nếu góp ý dựa trên hiểu lầm, nói ngắn lý do bạn chọn như vậy. Nếu người duyệt vẫn giữ ý, ghi lại và bàn với người hướng dẫn sau. Tranh cãi trong buổi hiếm khi giúp gì.

Không hứa những điều chưa tính. Đồng ý “em sẽ thêm khảo sát toàn bệnh viện” ngay tại chỗ có thể làm vỡ kế hoạch. Có thể trả lời: “Em sẽ cân nhắc và bàn với người hướng dẫn về khả năng làm được.”

Ghi cả những gì được khen. Phần được người duyệt đồng ý là phần bạn không nên sửa lung tung khi chỉnh đề cương.

Tình huống: hai người duyệt góp ý trái nhau

Chị Mai, điều dưỡng ở một bệnh viện tuyến tỉnh, học viên cao học ngành điều dưỡng, trình bày đề cương về trải nghiệm ca đêm của điều dưỡng trẻ. Một người duyệt đề nghị thêm phần khảo sát để “có số liệu cho chắc”; người khác nói đề tài định tính như vậy là hợp, chỉ cần làm rõ cách chọn người tham gia.

Chị Mai không trả lời ngay về việc thêm khảo sát. Chị ghi cả hai ý, hỏi lại người góp ý thứ nhất là muốn số liệu để trả lời câu hỏi nào. Câu trả lời là: để biết có bao nhiêu điều dưỡng trẻ thấy ca đêm quá sức. Sau buổi, chị và người hướng dẫn xem lại câu hỏi nghiên cứu. Câu hỏi là về trải nghiệm, không về tỷ lệ; thêm khảo sát sẽ thành thiết kế hỗn hợp, nhân đôi khối lượng việc trong khi thời gian không đổi.

Hai người thống nhất giữ thiết kế định tính, và trong bản sửa thêm một đoạn giải thích vì sao không khảo sát, kèm đề xuất khảo sát cho nghiên cứu sau. Ý thứ hai được làm kỹ: tiêu chí chọn người tham gia viết rõ hơn, có bảng đặc điểm người tham gia dự kiến. Bảng giải trình gửi kèm nói rõ góp ý nào đã làm, góp ý nào chưa làm và vì sao.

Sau buổi: bảng ghi góp ý và quyết định sửa

Trong hai ngày sau buổi duyệt, chép mọi góp ý vào bảng dưới, rồi ngồi với người hướng dẫn điền cột quyết định. Ví dụ điền sẵn với đề tài ca đêm:

Góp ý (ghi nguyên văn)Người góp ýQuyết địnhSửa ở đâu trong đề cương
Làm rõ tiêu chí chọn người tham giaNgười duyệt thứ haiLàmMục phương pháp, đoạn chọn người tham gia; thêm bảng đặc điểm dự kiến
Thêm khảo sát cho có số liệuNgười duyệt thứ nhấtKhông làm, giải thíchThêm một đoạn ở mục thiết kế: vì sao chọn định tính; khảo sát đưa vào hướng nghiên cứu tiếp
Tên đề tài nên ghi rõ “mới ra trường”Người duyệt thứ baLàm một phầnĐổi tên: “điều dưỡng dưới hai năm công tác”; cập nhật mục đối tượng và phạm vi
Xin phép bệnh viện bằng văn bảnThư ký buổi duyệtLàmMục đạo đức; thêm vào kế hoạch tiến độ tuần một

Cột “không làm, giải thích” không có nghĩa là bỏ qua người góp ý. Mỗi góp ý không làm phải có lý do được người hướng dẫn đồng ý, viết lịch sự, ngắn. Nhiều trường yêu cầu nộp bảng giải trình kèm đề cương sửa; mẫu cụ thể xem hướng dẫn của khoa.

Những việc nên làm ngay trong tuần sau buổi duyệt

Góp ý nguội rất nhanh. Tuần sau buổi duyệt nên có:

  • Chép sạch biên bản góp ý trong hai ngày đầu, khi còn nhớ ngữ cảnh.
  • Hẹn người hướng dẫn để điền cột quyết định; mang theo đề xuất của mình cho từng dòng.
  • Sửa từ gốc: góp ý về câu hỏi thì sửa câu hỏi trước, rồi kéo theo mục tiêu, phương pháp, kế hoạch.
  • Cập nhật kế hoạch tiến độ nếu các thay đổi làm tăng hoặc giảm khối lượng việc.
  • Nộp bản sửa và bảng giải trình đúng hạn và đúng thủ tục theo quy chế của trường.

Một lỗi hay gặp là chỉ sửa đúng câu bị góp ý mà không sửa các mục liên quan. Đổi tên đề tài mà mục phạm vi vẫn ghi cũ, hay thêm một câu hỏi mà phương pháp không có dòng nào cho nó, sẽ bị nhận ra ngay ở lần đọc sau. Đọc lại toàn bộ đề cương một lượt từ đầu tới cuối sau khi sửa, chỉ để soát sự nhất quán, trước khi nộp.

Câu hỏi thường gặp

Đề cương có bị đánh trượt ở buổi duyệt không?

Tuỳ quy chế mỗi trường: có nơi cho kết quả đạt, đạt có sửa, hoặc chưa đạt và phải duyệt lại. Phần lớn đề cương được yêu cầu chỉnh sửa. Đọc kỹ quy chế để biết thủ tục và thời hạn nếu phải duyệt lại.

Có nên mang bảng hỏi hoàn chỉnh tới buổi duyệt không?

Mang bản nháp là tốt, kể cả chưa hoàn chỉnh, vì người duyệt có thể góp ý sớm. Nếu khoa yêu cầu nộp kèm công cụ, làm theo yêu cầu. Đừng trình bày chi tiết từng câu trong phần nói, chỉ nêu cấu trúc.

Không trả lời được một câu hỏi trong buổi duyệt thì nên nói gì?

Nói thật là bạn chưa nghĩ tới điều đó, cảm ơn và ghi lại để bàn với người hướng dẫn. Người duyệt đánh giá cao sự trung thực hơn một câu trả lời đoán mò. Sau buổi, tìm hiểu kỹ và đưa câu trả lời vào bảng giải trình.

Người hướng dẫn có tham dự buổi duyệt không?

Tuỳ quy định từng nơi; có nơi người hướng dẫn ngồi trong buổi, có nơi không. Dù có hay không, hãy trao đổi với người hướng dẫn trước buổi và gặp lại ngay sau buổi để thống nhất cách sửa.

Góp ý yêu cầu đổi hẳn đề tài thì xử lý thế nào?

Hỏi rõ lý do: đề tài trùng, quá rộng hay không khả thi. Bàn với người hướng dẫn xem có thể thu hẹp hoặc điều chỉnh thay vì đổi hẳn. Nếu phải đổi, làm thủ tục theo quy chế và lập lại kế hoạch tiến độ ngay.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138