KhaoCuu.comKhảo Cứu
Chọn và thu hẹp đề tài

Bản đề xuất đề tài một trang: chuẩn bị gì trước buổi gặp người hướng dẫn

Một trang đề xuất gồm bảy ô giúp buổi gặp đầu với người hướng dẫn đi thẳng vào việc. Khung điền sẵn với đề tài giả định, câu nên hỏi và cách ghi lại góp ý sau buổi gặp.

A young Vietnamese public health student handing a single blank page to a middle-aged mentor at a quiet cafe corner table, two cups of tea, eye-level shot, soft morning light

Trước buổi gặp người hướng dẫn để bàn đề tài, hãy gửi trước một trang gồm bảy ô: tên đề tạm, vấn đề thấy được, câu hỏi chính, nhóm người và địa bàn, cách dự kiến lấy dữ liệu, những gì đã tra được, và hai, ba câu bạn cần người hướng dẫn giúp quyết định. Một trang như vậy biến buổi gặp từ “em chưa biết làm gì” thành một cuộc bàn bạc cụ thể. Tối nay bạn có thể chép khung ở dưới và điền, kể cả khi nhiều ô còn chưa chắc.

Bản đề xuất một trang chưa phải đề cương. Nó không cần tổng quan đầy đủ, không cần phương pháp chi tiết, không cần trình bày theo mẫu của trường. Nó chỉ cần đủ rõ để người hướng dẫn đọc trong năm phút và biết nên góp ý vào chỗ nào. Viết dài hơn một trang ở bước này thường là dấu hiệu bạn chưa chọn, chứ không phải bạn đã chuẩn bị kỹ.

Một trang để làm gì trong cả quá trình

Buổi gặp đầu tiên về đề tài là lúc người hướng dẫn giúp bạn nhiều nhất với ít công sức nhất: một câu “đề này rộng quá” hay “chỗ này khó lấy dữ liệu” ở tuần đầu tiết kiệm cho bạn cả tháng sau. Nhưng người hướng dẫn chỉ góp ý được vào thứ họ nhìn thấy. Nếu bạn đến tay không và kể bằng miệng, phần lớn buổi gặp sẽ dùng để làm rõ bạn định làm gì.

Người hướng dẫn cũng là người bận. Họ thường hướng dẫn nhiều người cùng lúc, kiêm giảng dạy và việc khác. Một trang gửi trước một, hai ngày cho phép họ đọc lúc rảnh, nghĩ trước, và đến buổi gặp với góp ý cụ thể. Với học viên cao học vừa đi làm, buổi gặp thường ngắn và khó hẹn lại; một trang giúp buổi ngắn đó không bị phí.

Bản một trang còn là bản ghi đầu tiên của đề tài. Sau này, khi viết phần lý do chọn đề hay khi hội đồng hỏi vì sao bạn chọn phạm vi này, bạn sẽ mở lại nó để thấy mình đã bắt đầu từ đâu và đã đổi những gì.

Khung bảy ô và một đề tài giả định đã điền

Đề tài giả định ngành y tế công cộng về thực hành rửa tay của người bán hàng ở chợ. Ô nào bạn chưa chắc thì cứ viết điều mình đang nghĩ và ghi “chưa chắc”; đó là chỗ cần người hướng dẫn nhất.

ÔViết gìĐề tài giả định đã điền
1. Tên đề tạmMột dòng, theo cấu trúc điều nghiên cứu, đối tượng, địa bànThực hành rửa tay của người bán thực phẩm chín tại một chợ ở một phường
2. Vấn đề thấy đượcHai, ba câu về hiện tượng thật, không phải khẩu hiệuĐi chợ thấy ít quầy có chỗ rửa tay; người bán vừa thu tiền vừa bốc đồ ăn bằng tay trần
3. Câu hỏi chínhMột câu hỏi, có thể thêm hai câu phụNgười bán thực phẩm chín ở chợ thực hành rửa tay thế nào và vì sao? (Câu phụ: điều gì cản trở việc rửa tay?)
4. Nhóm người và địa bànAi, ở đâu, khoảng bao nhiêu người, vì sao chọnNgười bán thực phẩm chín ở một chợ phường; chợ gần nhà, quen ban quản lý
5. Cách dự kiến lấy dữ liệuMột, hai câu; chưa cần chi tiếtQuan sát theo bảng kiểm vào các buổi sáng, phỏng vấn ngắn một số người bán. Chưa chắc có nên phát phiếu không
6. Đã tra được gìVài nguồn gần nhất, mức trùngHai khoá luận cũ về rửa tay của nhân viên y tế; chưa thấy đề nào về người bán ở chợ
7. Cần thầy cô giúp quyết địnhHai, ba câu hỏi cụ thểNên quan sát hay phỏng vấn là chính? Có cần xin phép ban quản lý chợ bằng văn bản qua khoa không?

Để ý ô thứ bảy: nó biến buổi gặp thành một cuộc bàn về quyết định, không phải một buổi trình bày. Câu hỏi càng cụ thể, câu trả lời càng dùng được. “Thầy cô thấy đề này thế nào?” khó trả lời hơn nhiều so với “Nên quan sát hay phỏng vấn là chính?”.

Năm lỗi hay gặp trên bản một trang

Viết tên đề như khẩu hiệu. “Nâng cao ý thức vệ sinh an toàn thực phẩm” không cho người hướng dẫn biết bạn nghiên cứu ai, ở đâu. Dùng cấu trúc điều nghiên cứu, đối tượng, địa bàn.

Ô vấn đề toàn câu chung. “Vệ sinh an toàn thực phẩm là vấn đề được xã hội quan tâm” là câu ai cũng viết được. Người hướng dẫn cần biết bạn đã thấy điều gì cụ thể.

Câu hỏi chứa sẵn đáp án. “Vì sao người bán hàng thiếu ý thức rửa tay?” đã kết luận là họ thiếu ý thức. Có khi vấn đề là không có nước, không có chỗ rửa. Hỏi mở hơn.

Bỏ trống ô dữ liệu. Ô năm là ô người hướng dẫn hay nhìn đầu tiên, vì nó cho biết đề có khả thi không. Chưa chắc thì viết điều mình đang nghĩ và ghi “chưa chắc”.

Dồn cả ba ý tưởng vào một trang. Nếu đang phân vân giữa hai, ba hướng, làm mỗi hướng một trang riêng, và ghi ở đầu mình nghiêng về hướng nào.

Tình huống: Thư đi từ một trang tới đề được duyệt

Thư, sinh viên năm tư ngành y tế công cộng, chỉ được hẹn hai mươi phút vào giờ nghỉ giữa hai buổi dạy của người hướng dẫn. Thư gửi bản một trang từ tối hôm trước. Buổi gặp diễn ra thế này:

  • Người hướng dẫn đã đọc trước, mở đầu bằng ô bảy: nên lấy quan sát làm chính, vì người bán sẽ nói mình rửa tay nhiều hơn thực tế; phỏng vấn để hiểu lý do.
  • Người hướng dẫn gạch ô bốn: “một chợ” là được, nhưng cần nói rõ khung giờ quan sát và tiêu chí chọn quầy.
  • Người hướng dẫn hỏi thêm một câu Thư chưa nghĩ tới: quan sát người bán mà họ không biết thì có ổn về đạo đức không. Hai bên thống nhất Thư sẽ xin phép ban quản lý chợ và thông báo cho người bán trước khi quan sát.
  • Thư ghi lại ba quyết định, ba việc phải làm, và gửi lại bằng tin nhắn ngay tối hôm đó.

Hai mươi phút đủ cho ba quyết định vì cả hai bên không phải dùng thời gian để làm rõ đề tài là gì. Bước tiếp theo của Thư là sửa ô bốn, ô năm, đọc tài liệu về quan sát hành vi rửa tay, rồi chuyển sang viết đề cương theo mẫu của khoa.

Trong buổi gặp: làm theo thứ tự này

Buổi gặp thường ngắn. Thứ tự dưới đây giúp bạn không ra về mà quên hỏi điều quan trọng nhất.

  1. Mở đầu bằng một câu nhắc đề: “Em gửi thầy cô bản một trang về đề rửa tay ở chợ hôm qua”. Không đọc lại cả trang.
  2. Hỏi ngay câu quan trọng nhất trong ô bảy. Nếu thời gian chỉ đủ cho một câu, đó là câu này.
  3. Ghi chép bằng tay hoặc ngay trên bản in của trang đề xuất, ghi nguyên ý góp ý, không chỉ ghi “sửa ô bốn”.
  4. Khi có góp ý bạn chưa hiểu, hỏi lại bằng một ví dụ: “Ý thầy cô là chọn quầy theo loại thực phẩm phải không ạ?”.
  5. Trước khi kết thúc, nhắc lại những gì đã thống nhất và hỏi mốc gặp lần sau hoặc hạn gửi bản sửa.

Nếu người hướng dẫn góp ý trái với điều bạn muốn, đừng tranh luận ngay trong buổi gặp ngắn. Ghi lại, về nhà nghĩ kỹ, rồi gửi lại lập luận của mình bằng văn bản nếu vẫn thấy hướng mình hợp hơn. Nhiều góp ý đọc lại lúc bình tĩnh thì thấy đúng.

Khi bản một trang bị gạch gần hết

Có lúc bạn gửi một trang và nhận lại một trang đầy nét gạch: tên đề rộng, câu hỏi chứa sẵn đáp án, địa bàn khó vào. Cảm giác đầu tiên thường là nản. Nhưng nhìn theo cách khác, đó là buổi gặp có ích nhất: những điều bị gạch ở đây là những điều lẽ ra sẽ làm bạn kẹt ở tháng thứ hai, khi sửa tốn kém hơn nhiều.

Cách đọc một trang bị gạch nhiều: phân các góp ý thành ba loại. Loại một là sửa chữ, như đổi cụm mở đầu tên đề, viết lại câu hỏi cho mở hơn; làm ngay trong một buổi tối. Loại hai là sửa phạm vi, như thu hẹp đối tượng, đổi địa bàn; cần quay lại phễu thu hẹp và bảng kiểm khả thi. Loại ba là nghi ngờ cả đề, như “đề này khó có dữ liệu” hay “đề này đã có nhiều người làm”; cần cân nhắc một ý khác trong tập phiếu ý tưởng.

Với loại ba, đừng vội bỏ. Hỏi lại người hướng dẫn một câu: “Nếu em thu hẹp về phần này thì thầy cô thấy có làm được không?”. Đôi khi một đề bị nghi ngờ vẫn cứu được bằng cách đổi một tầng. Nếu người hướng dẫn vẫn khuyên đổi, bạn còn những phiếu ý tưởng khác, và bản một trang mới sẽ nhanh hơn nhiều vì bạn đã biết người hướng dẫn chú ý tới điều gì.

Sau buổi gặp: gửi lại một biên bản ngắn

Trong vòng một ngày, gửi lại cho người hướng dẫn một tin ngắn ghi lại những gì đã thống nhất. Khung đơn giản: “Em xin ghi lại các ý của buổi gặp ngày… Đã thống nhất: (1)…, (2)…, (3)… Em sẽ làm: …, hạn …. Lần gặp sau: …”. Ba dòng là đủ.

Biên bản ngắn giúp hai việc. Người hướng dẫn kịp sửa nếu bạn hiểu sai ý họ, trước khi bạn mất một tuần làm sai hướng. Và bạn có một chuỗi ghi chép về quá trình làm đề tài, rất có ích khi sau này viết phần phương pháp, khi cần giải thích vì sao đề thay đổi, hoặc khi có góp ý trái nhau giữa các lần gặp.

Điều không cần làm: không cần trang trí bản một trang, không cần làm slide, không cần chép tổng quan dài vào để chứng tỏ đã đọc nhiều. Cách gửi, mẫu đăng ký chính thức và hạn nộp đề thì theo hướng dẫn của khoa bạn; một trang này đi trước những giấy tờ đó, không thay thế chúng.

Việc làm trong tuần: điền bảy ô cho đề bạn nghiêng về nhất, đọc to lên một lần để cắt những câu chung chung, gửi cho người hướng dẫn kèm lời hẹn gặp. Sau buổi gặp, gửi biên bản ba dòng trong vòng một ngày.

Câu hỏi thường gặp

Người hướng dẫn chưa được phân công thì gửi bản đề xuất cho ai?

Nếu khoa cho sinh viên tự liên hệ người hướng dẫn, gửi bản một trang cho giảng viên có hướng nghiên cứu gần với đề của bạn, kèm lời ngỏ ngắn. Nếu khoa phân công theo danh sách, giữ bản đề xuất để gửi ngay khi có phân công. Xem quy định của khoa về cách đăng ký người hướng dẫn.

Bản đề xuất một trang có thay được mẫu đăng ký đề tài của khoa không?

Không. Bản một trang là công cụ làm việc giữa bạn và người hướng dẫn trước khi đăng ký. Mẫu đăng ký chính thức theo quy định của khoa, có thể yêu cầu thông tin khác và có chữ ký. Nội dung bản một trang giúp bạn điền mẫu đó nhanh và rõ hơn.

Có nên gửi nhiều hướng đề tài cùng lúc cho người hướng dẫn không?

Có thể gửi hai, ba hướng, mỗi hướng một trang riêng, kèm một dòng nói mình nghiêng về hướng nào và vì sao. Gửi quá nhiều hướng khiến người hướng dẫn phải chọn thay bạn. Nên tự lọc trước bằng bảng kiểm khả thi.

Người hướng dẫn không trả lời bản đề xuất thì làm gì?

Chờ vài ngày làm việc rồi nhắn lại lịch sự, hỏi có thể gặp ngắn hoặc trao đổi qua tin nhắn không. Người hướng dẫn thường bận chứ không phải không quan tâm. Nếu kéo dài tới mức ảnh hưởng hạn đăng ký, hỏi văn phòng khoa về cách xử lý.

Học viên vừa đi làm khó hẹn gặp trực tiếp thì sao?

Bản một trang càng cần thiết, vì nó cho phép trao đổi qua thư hoặc tin nhắn mà vẫn cụ thể. Có thể đề nghị một buổi gọi ngắn sau khi người hướng dẫn đã đọc. Ghi biên bản sau mỗi lần trao đổi như với buổi gặp trực tiếp.

Bản đề xuất có cần ghi tài liệu tham khảo không?

Chỉ cần nêu vài nguồn gần nhất đã tra được và mức độ gần với đề của bạn, đủ để người hướng dẫn biết bạn đã tìm. Ghi chép đủ thông tin nguồn cho riêng mình để dùng sau. Danh mục tài liệu đầy đủ là việc của đề cương.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138